De Europese tijdzones

Kort antwoord: Europa kent vier hoofdtijdzones: WET (UTC+0) voor het VK, Ierland en Portugal; CET (UTC+1) voor Nederland, België en de meeste EU-landen; EET (UTC+2) voor Griekenland, Finland, de Baltische staten en Roemenië; MSK/TRT (UTC+3) voor Moskou en Istanbul. De eerste drie verzetten met zomertijd; Turkije en Rusland niet.

Voor Nederlandse en Belgische reizigers en bedrijven is Europa de gemakkelijkste regio qua planning. Binnen de Centraal-Europese zone heb je geen tijdsverschil — een vergadering om 10:00 in Madrid is ook 10:00 in Amsterdam. Daarbuiten valt het verschil meestal binnen 1 of 2 uur, hooguit 3 met Moskou.

Europese bestemmingen op deze site

Istanbul
+1 / +2 uur
TRT · UTC+3 (vast sinds 2016)
Permanent zomertijd, geen DST. Korte vlucht van 3,5 uur vanaf Schiphol.
Londen
−1 uur (vast)
GMT / BST · UTC+0/+1
Volgt EU-zomertijd. 1 uur achter NL het hele jaar. Komt binnenkort.
Parijs
0 uur
CET / CEST · UTC+1/+2
Zelfde tijd als Amsterdam. Hogesnelheidstrein 3 uur. Komt binnenkort.
Madrid
0 uur
CET / CEST · UTC+1/+2
Zelfde tijd als NL, hoewel geografisch logisch op UTC+0. Komt binnenkort.
Moskou
+1 / +2 uur
MSK · UTC+3 (vast sinds 2014)
Geen DST in heel Rusland sinds 2014. Komt binnenkort.
Lissabon
−1 uur
WET / WEST · UTC+0/+1
Portugal volgt het EU-zomertijdschema. Komt binnenkort.
Advertentie

De drie grote Europese tijdzones

TijdzoneWintertijdZomertijdLanden
WETUTC+0 (GMT)UTC+1 (WEST/BST)VK, Ierland, Portugal, IJsland (geen DST)
CETUTC+1 (CET/MET)UTC+2 (CEST/MEZT)NL, BE, DE, FR, ES, IT, PL, AT, CH, CZ, NO, SE, DK, HU, en meer
EETUTC+2 (EET)UTC+3 (EEST)FI, GR, RO, BG, EE, LV, LT, CY
MSK/TRTUTC+3 (vast)UTC+3 (vast)Rusland (West), Turkije, Belarus

De Europese kloksprong

Alle EU-lidstaten hanteren dezelfde DST-data:

  • Vooruit: laatste zondag van maart, 02:00 lokaal naar 03:00.
  • Terug: laatste zondag van oktober, 03:00 lokaal naar 02:00.

Voor 2026 zijn dat respectievelijk 29 maart en 25 oktober. Het VK volgt sinds de Brexit hetzelfde schema vanwege de praktische voordelen voor reizigers en handel. Zie onze complete zomertijd-uitleg voor meer context, inclusief de EU-stemming van 2018 om DST af te schaffen.

De uitzonderingen

Rusland: permanent UTC+3 sinds 2014

Rusland heeft sinds 2014 geen seizoenswissel meer. Heel Europees Rusland (Moskou, Sint-Petersburg, Sotsji) staat permanent op MSK (UTC+3). In de Nederlandse zomer is het verschil dus 1 uur; in de winter 2 uur.

Turkije: permanent UTC+3 sinds 2016

Sinds september 2016 hanteert Turkije permanent UTC+3 — feitelijk permanente zomertijd. Zie de Istanbul-pagina voor details. Het effect: in onze zomer 1 uur verschil, in onze winter 2 uur.

IJsland: permanent UTC+0

IJsland heeft nooit DST gebruikt en zit jaar rond op UTC+0 (GMT). In onze winter is het 1 uur achter Nederland, in onze zomer 2 uur — een groter verschil dan met het VK.

Spanje's tijdzone-anomalie

Spanje ligt geografisch op UTC+0 (zelfde lengtegraad als Londen), maar gebruikt CET (UTC+1) sinds 1940 — een politieke keuze van Franco om gelijk te lopen met Nazi-Duitsland. Spaanse parlementaire commissies hebben meermaals voorgesteld terug te gaan naar UTC+0, maar het is nooit doorgevoerd. Voor Nederland geen praktisch verschil: een vergadering om 12:00 NL is 12:00 in Madrid, ook al staat de zon daar dan pas op zijn hoogtepunt om 14:00 lokaal.

Vluchten binnen Europa

Vluchttijden vanaf Schiphol naar belangrijke Europese hoofdsteden:

  • Londen, Parijs, Brussel: 45–60 min (of trein 2–4 uur)
  • Berlijn, Praag, Kopenhagen: 1,5 uur
  • Madrid, Rome, Wenen, Stockholm: 2–2,5 uur
  • Athene, Helsinki, Boekarest: 3 uur
  • Istanbul, Moskou: 3,5 uur
  • Reykjavik: 3,5 uur

Door het kleine of geen tijdsverschil is jetlag binnen Europa verwaarloosbaar.

Advertentie